Weekbericht: mijn grootste leestip van 2025
Hoi, ik ben Dennis, oprichter van Werkrust. Elke week deel ik een algoritmevrije nieuwsbrief met praktische tips om slim en ontspannen in het onderwijs te werken. Denk hierbij aan praktische (ICT) tools, inspirerende interviews en boeiende podcasts. Ben je nog geen lid? Geef je net als vele anderen op.
Boekentip: De 4 weken reset
Herken je dat? De gedachte: “Na deze toetsweek wordt het rustiger.” Of: “In de kerstvakantie ga ik eindelijk écht ontspannen.” We leven vaak naar een moment in de toekomst waarop we alles onder controle hebben.
Oliver Burkeman, journalist (o.a. The Guardian) en schrijver, prikt die illusie haarfijn door. In zijn boek De 4 Weken Reset – een vervolg op zijn bestseller 4000 Weken – laat hij zien waarom wachten op dat ‘perfecte rustige moment’ zinloos is. Voor ons als docenten, met een werkdag die vaak bol staat van de onverwachte gebeurtenissen, is dat misschien wel de belangrijkste les in Werkrust.
Geen standaard time-management
Verwacht bij Burkeman geen tips om nóg efficiënter te werken of meer in minder tijd te proppen. Hij houdt ons juist een spiegel voor: onze obsessie om alles ‘af’ te krijgen, zit ons geluk in de weg.
Hij berekende eerder al dat een mensenleven gemiddeld slechts 4000 weken duurt. Dat klinkt misschien confronterend, maar het is vooral een bevrijding. Je kunt simpelweg niet alles doen. En als je niet alles kunt doen, hoef je je ook niet schuldig te voelen als er dingen blijven liggen.
Geen mammoettanker, maar een kano
Een van de mooiste beelden uit het boek is de vergelijking van ons leven met een boot. We zien onszelf graag als de kapitein van een stabiele mammoettanker: met de juiste planning en discipline varen we een strakke koers.
De realiteit in het onderwijs lijkt echter meer op varen in een kano op een wilde rivier. Je bent kwetsbaar en constant aan het balanceren. Een les loopt anders dan gepland, een leerling reageert emotioneel, een vergadering loopt uit. Proberen om die rivier (de realiteit) te controleren is uitputtend. Burkeman’s inzicht? Omarm het gewiebel. Het gaat er niet om de golven te stoppen, maar om je kano drijvende te houden.
Minder doen, maar met meer aandacht
Wat kunnen we hiermee in de praktijk? Het boek is opgebouwd als een soort cursus van vier weken, maar de kernboodschap kun je direct toepassen:
Goed is goed genoeg: Niet elke mail naar ouders hoeft literatuur te zijn en niet elk lesidee hoeft de originaliteitsprijs te winnen. Kies waar je je energie in steekt.
Herdefinieer ‘af’: Grote projecten voelen vaak overweldigend. Door in kleine stapjes te werken (en die ook als successen te zien), verlaag je de drempel voor jezelf.
Begin gewoon: We stellen vaak uit omdat we wachten op de perfecte voorbereiding. Maar vaak ontstaat de motivatie pas nadat je begonnen bent, al is het maar met iets kleins.
Conclusie
De 4 Weken Reset leest prettig weg en voelt nergens hoogdravend. Burkeman geeft eerlijk toe dat hij zelf ook worstelt met zijn eigen tips, wat het heel menselijk maakt.
Voor iedereen in het PO en VO die het gevoel heeft achter de feiten aan te lopen, biedt dit boek een fijn perspectief. Het lost je werkdruk niet magisch op, maar het helpt wel om er met wat meer mildheid naar te kijken. Het enige moment dat we écht hebben, is immers nu.