Zorgt een mobieltjes dieet voor docenten voor meer Werkrust?
Wat te doen met digitale afleiding? Mogen/moeten schoolleiders daar iets mee?
‘Mam wat eten we vanavond?’, ‘Relatie bekende zanger voor de 12e keer over’, ‘Gek kattenfilmpje’, ‘Heb ik nog mail?’, ‘Hé een bod op mijn auto op Marktplaats’, ‘Wie kan er padellen vanavond?’
Hans Nijenhuis schreef in het AD over het dilemma van het gebruik van mobiele telefoons op het werk. De trainer van Paris FC verplicht zijn spelers hun mobiel in een kluisje te doen om volledige focus te hebben. Pep Guardiola liet zelfs de wifi afsluiten.
Juridisch gezien hebben werkgevers het recht om mobielgebruik op het werk te beperken of te verbieden (instructierecht, artikel 7:660 BW). Voorwaarde: het moet redelijk zijn. Voor leerlingen was het redelijk en daarom sinds 2024 landelijk beleid.
Hoe is dit voor het onderwijs? Hebben leerkrachten en docenten recht op ‘mobieltijd’? Maakt het nog uit of er leerlingen in de buurt zijn? En hoe is dit in vergaderingen of andere bijeenkomsten? Simpel gezegd: heeft ‘school’ recht op 1659 uur (VO fulltime) aandacht van jou?
Op je Nintendo in de werkruimte
Als we in een tijdmachine stappen naar de jaren 90 zou het er potsierlijk uitzien: docenten die tussen of na hun lessen een uur zouden bellen met thuis of vrienden in een werkruimte.
Of er een tv kar bij zouden pakken om uitgebreid gekke filmpjes te kijken. Of een Nintendo uit de tas te halen om een potje Mario te gaan spelen.
Naast de gekke blikken zou je ook vragen krijgen van collega’s of je niet aan het werk moest. Nu vinden we dit heel normaal. We doen al deze dingen met een apparaat ter grootte van een spel kaarten, dat in onze zak past.
Gevolgen van afleiding
Als we voorbij een strenge of ridicule blik gaan kan het ook goed zijn om deze kwestie vanuit een medisch of gezondheidsperspectief te bekijken.
Als we vaststellen dat je voor 1659 uur werk hebt en veel mensen de avonden, weekenden en liefst ook de vakanties vrij willen houden, kan afleiding voor twee gevolgen zorgen:
1) Je komt in tijdnood en moet je onderwijstaken later (in de avond, weekenden of vakanties) doen. Dit geeft je dan minder tijd om op te laden en van je Werkrust
2) Je wilt je ‘vrije’ tijd niet opofferen en kies ervoor om je werk minder (goed) te doen. Dit gaat ten kostte van de kwaliteit. Dit kan weer gevolgen hebben voor de leerlingen of de beoordeling van jouw werk door anderen
Mobieltjesverbod voor docenten?
Sinds twee jaar hebben we een mobielverbod voor leerlingen. Het werkt: meer concentratie, minder afleiding, beter presteren. We erkennen daarmee dat we geen afleiding in de klassen willen. Voor docenten geldt dat verbod niet. We verwachten van je dat je je telefoon ‘goed gebruikt’ omdat je volwassen bent.
Tegelijk geven bedrijven als Apple, Google en Meta miljarden uit om je zo verslaafd mogelijk te maken. Die apps zijn ontworpen met je aandacht als doel, niet je welzijn.
Ik zie dat telefoons ook de personeelskamer zijn ingeslopen. Is dit een probleem? Mobiele telefoon op tafel tijdens de lunch. Met name jonge(re) collega’s zie ik regelmatig, ook in gezelschap, op hun scherm turen.
Moet een werkgever interactie of zelfs gezelligheid stimuleren? Of hebben collega’s na intensieve lessen recht op ‘me-time’ in hun bubbel?
Mijn truc
Natuurlijk ben ik niet roomser dan de Paus. Ook ik ben af en toe in contact met ‘de buitenwereld’. Wat ik voor mij zelf als truc heb bedacht is mijn telefoon in mijn jaszak te laten zitten.
Als ik een Whatsappbericht of privé mail wil controleren dan moet ik moeite doen: die meters lopen naar de kapstok. Ook lees ik mijn berichten staand, wat oncomfortabel is en daardoor wellicht minder lang duurt. Toiletbezoeken gebruik ik voor het toilet en wellicht ‘ontlaadtijd (in mijn hoofd)’.
En voor het inloggen in mijn computer heb ik bewust een hardtoken genomen (sleuteltje met vingerafdruk) zodat ik mijn mobiel niet in het lokaal hoef te hebben.
Waar sta jij in dit verhaal?